Hoe werkt het diafragma

Geplaatst op: 07-01-2009 21:16:15

In dit artikel proberen we op een simpele toegankelijke manier in te gaan op het begrip 'Diafragma'. Volgens 'Van Dale' is het begrip diafragma letterlijk:

"schermpje met verstelbare opening voor het objectief van een camera of microscoop, waardoor de hoeveelheid invallend licht geregeld kan worden" (bron: vandale.nl)

We weten nu dus dat het een opening is, die zich aan de achterzijde van het objectief (plat gezegd de lens) bevindt. Deze opening kunnen we van grootte doen veranderen.
Het beste kunnen we het diafragma vergelijken met de pupil in het menselijk oog. Het is je vast wel eens opgevallen dat je pupillen in het donker groter zijn. Wanneer je dan een lamp aan doet zie je de pupillen in een fractie van een seconde verkleinen. Probeer dit maar eens in de schemering voor een spiegel.

Dit brengt ons direct bij een van de meest essentiële onderdelen van fotografie, namelijk 'licht' en dan voornamelijk de hoeveelheid waarin het zich voordoet. Wat de pupillen eigenlijk automatisch doen is het corrigeren van de 'opening' aan de hoeveelheid licht die er in de omgeving is. Hoe meer licht er is hoe kleiner de opening wordt en vice versa.
De camera kan dit ook, vele digitale camera's kunnen dit automatisch, maar voor de creatievere foto's zul je toch zelf aan de slag moeten met ondere andere diafragma, sluitertijd en iso-waardes.

Het diafragma is de pupil van de camera, het is niets meer dan een gaatje wat groter en kleiner gemaakt kan worden. Hoe groter de diafragma-opening hoe meer licht er op de sensor valt, hoe kleiner de diafragma-opening hoe minder licht er op de sensor valt.
De grootte van de opening wordt aangegeven met F-waardes. Om het geheel wat ingewikkelder te maken is een groot F-getal een kleine opening en een kleine F-Waarde een grote opening. Bij F22 zal er dus weinig licht op de sensor vallen. Bij F2.8 zal er veel licht door de opening vallen.

Het diafragma kan in een aantal stappen worden vergroot of verkleind. Zo'n stap wordt in de fotografie een stop genoemd. Een stop is een verdubbeling of halvering van de hoeveelheid licht die op de sensor valt. De opeenvolging van diafragma-stops wordt de diafragmareeks genoemd. Deze reeks van F-getallen ziet er als volgt uit:

F1.4 - F2 - F2.8 - F4 - F5.6 - F8 - F11 - F16 - F22 - F32

Bovenstaande is natuurlijk allemaal heel interessant en voor sommige wel hele theoretische droge kost, maar waar wordt dit nou allemaal voor gebruikt? Wat is het doel van een groter of kleiner diafragma?
Het diafragma heeft invloed op de scherptediepte in een foto. Hoe kleiner het diafragma (groter F-getal) hoe groter de scherptediepte. Een grotere scherptediepte houdt dus in dat een groter gebied op de foto scherper is. Bij bijvoorbeeld het fotograferen van gebouwen, waar je dus een relatief groot gedeelte van de foto scherp wilt hebben, zal je dus een kleinere diafragma-opening en een groter F-getal kiezen.
Bij bijvoorbeeld een portret, waar het onderwerp (de persoon) scherp moet zijn en de achtergrond onscherp, zal je dus een relatief grote diafragma-opening kiezen met een klein F-getal. We spreken in die situatie van een kleine scherptediepte.

Mis geen enkele tip!

Volg iCuadro via de rss-feed